Soms is de simpelste oplossing het krachtigst

Hoe een omkeerbare lijm veiligheidsschoenen beter recyclebaar kan maken

Wat als een veiligheidsschoen aan het einde van zijn levensduur volledig en eenvoudig uit elkaar gehaald kan worden? Zodat de verschillende materialen opnieuw gebruikt kunnen worden? De komende drie jaar onderzoekt EMMA samen met kennis- en industriepartners binnen het CircuTherm-project of een zogenoemde ‘reversible glue’ dit mogelijk kan maken.
 

“Toen dit idee voor het eerst aan mij gepresenteerd werd, was ik meteen enthousiast,” vertelt Elroy Bongers, Head of Innovation and Sustainability bij EMMA. “Het concept is heel simpel. Juist dat maakt het zo krachtig.”
 

EMMA neemt deel aan het driejarige CircuTherm-project dat werkt aan aan een thermoplastische ‘reversible glue’. Elroy: “Dit is een omkeerbare lijm waarmee je schoenonderdelen stevig kunt verbinden én aan het einde van hun levensduur weer kunt scheiden. Binnen het consortium werkt EMMA samen met TNO, Eindhoven University of Technology, Maastricht University, Yparex B.V. en Hybrid Catalysis.

Van vastmaken naar losmaken

Het omkeerbare principe is volgens Elroy essentieel: “Een veiligheidsschoen bestaat uit verschillende materialen die stevig verbonden zijn. Dat is nodig tijdens het gebruik, maar vormt aan het einde van de levensduur juist een uitdaging. Voor hoogwaardige recycling moeten materialen zo veel mogelijk gescheiden worden.”

Slim verwarmen op de juiste plek

Een belangrijk voordeel van de technologie zit in de manier van verwarmen. “Bij traditionele productieprocessen verwarm je een complete schoen – de zool én het bovenwerk – in een soort oven,” zegt Elroy. “Met deze technologie verwarm je alleen de nanodeeltjes in de lijmverbinding. Daardoor ontstaat warmte precies waar die nodig is. Het resultaat is een snel, volledig elektrisch en energiezuinig proces. Met een rendement tot 90% gaan minder energie en grondstoffen verloren, neemt de CO₂-uitstoot af en ontstaan nieuwe circulaire toepassingen.”

"Dit is één van die zeldzame projecten waarbij zowel duurzaamheid als efficiëntie winnen."

Zeldzame win-win

Voor EMMA zit de kracht in de combinatie van circulariteit en efficiëntie. “Veel duurzaamheidsprojecten zijn uiteindelijk een afweging tussen milieu-impact en kosten. Dit is één van die zeldzame projecten waarbij beide kanten kunnen winnen. Je kunt energie besparen, processen versnellen én producten beter recyclebaar maken.”

En de drager?

“Die merkt er niks van”, zegt Elroy. “Veiligheid, comfort en kwaliteit blijven altijd op nummer één. Onze ambitie is dat gebruikers dezelfde kwaliteit ervaren, terwijl de impact van producten omlaaggaat. Daarnaast ontstaan mogelijk nieuwe kansen voor reparatie en levensduurverlenging.”

Méér dan technologie

Hoewel de technologie veel potentie heeft, benadrukt Elroy dat dit niet de volledige oplossing is. Binnen het CircuTherm-project brengt EMMA daarom vooral praktijkkennis in. “Onderzoekers kunnen fantastische oplossingen bedenken, maar uiteindelijk moet het ook werken in een fabriek én voldoen aan alle eisen die wij stellen aan veiligheidsschoenen.”

“Een schoen uit elkaar kunnen halen is stap één”, vervolgt hij. “Je hebt daarna immers ook een retourstroom nodig, partners die materialen verwerken en manieren om die opnieuw toe te passen.” Volgens Elroy is CircuTherm daarom een belangrijk puzzelstuk, maar niet de volledige oplossing. “Circulariteit vraagt om samenwerking in de hele keten. Daarom ontplooit EMMA meerdere initiatieven tegelijk.”

"Circulariteit vraagt om samenwerking in de hele keten."

Bredere ambitie

Voor EMMA past het project binnen een grotere visie. “Onze droom is dat EMMA uitgroeit tot de circulaire hub voor veiligheidsschoenen in West-Europa. Niet alleen door schoenen te maken, maar ook door materialen terug te halen en opnieuw te verwerken. CircuTherm helpt ons die toekomst stap voor stap dichterbij te brengen.”